_____________________________________________________________
Risicomanagement algemeen
Risicomanagement is het vakgebied van mensen die binnen een organisatie verantwoordelijk zijn voor het identificeren en kwantificeren van risico's en het vaststellen van beheersmaatregelen. Met beheersmaatregelen worden activiteiten bedoeld waarmee de kans van optreden of de gevolgen van risico's worden beïnvloed.
In de financiële dienstverlening, waar deze website zich op richt, lopen organisaties vele risico's in vele categorieën. Men dient hierbij te denken aan risico’s op het gebied van kredieten, markten, liquiditeiten, renten en valuta’s alsmede operationele en strategische risico's.
Het ultieme doel van risicomanagement is het creëeren van zicht op gebeurtenissen die de realisatie van doelstellingen van organisaties in de weg kunnen staan. Het risicomanagement proces is een stelselmatig terugkerende cyclus die erop gericht is om binnen een organisatie of afdeling risico’s te identificeren en haar beheersing zo efficiënt mogelijk in te richten.
Tegenwoordig staat risicomanagement bij steeds meer financiële instellingen hoog op de agenda. Achterliggende oorzaken hiervoor zijn de ontwikkelingen rondom good governance (goed bestuur) en de invoering van Basel II.
De eisen op het gebied van corporate governance - goed ondernemerschap en het toezicht daarop -nemen toe. De meeste van de nu binnen Europa geldende codes voor corporate governance schrijven expliciet voor dat ondernemingen hun risicomanagement op orde moeten hebben. Ook de nieuwe Nederlandse corporate governance code volgt deze lijn. Immers aandeelhouders en belanghebbenden willen vandaag de dag meer en beter geïnformeerd worden over de risico's waar een onderneming aan is blootgesteld. Ook worden bestuurders steeds vaker ter verantwoording geroepen als er iets fout gaat binnen de organisatie. Risicomanagement wordt in toenemende mate gezien als een bruikbaar instrument om transparantie binnen de organisatie te bewerkstelligen.
In het Risicomanagement vakgebied zijn verschillende beroepsorganisaties actief, zoals:
Het Genootschap voor Risicomanagement is de vereniging van en voor professionals die zich bezighouden met of geïnteresseerd zijn in risicomanagement, in de breedste zin van het woord. Het genootschap biedt een platform voor kennisuitwisseling, is een netwerk voor professionals en stelt zich ten doel het vakgebied verder te ontwikkelen.
Sinds 1985 organiseert het genootschap themabijeenkomsten en congressen, neemt actief deel aan discussies rond risicomanagement, organiseert lezingen en ronde tafel bijeenkomsten en interviews en neemt deel aan nationale en internationale fora met betrekking tot risicomanagement. Al meer dan 10 jaar reikt het Genootschap elk jaar een Risicomanagement Award uit aan professionals, studenten en projecten. Het genootschap ondersteunt diverse opleidingen en organiseert elk jaar een congres waar opleidingsinstituten worden uitgenodigd om de laatste ontwikkelingen rond risicomanagement met elkaar te delen.
www.gvrm.nl
NARIM, Nederlandse Associatie van Risk- en Insurance Managers, is in 1996 opgericht. Hiermee werden al bestaande gespreksgroepen gebundeld. In deze groepen werd informatie uitgewisseld over risico- en verzekeringsaspecten binnen grote en middelgrote ondernemingen. Inmiddels treedt NARIM als formele vereniging op namens circa 130 grote en middelgrote ondernemingen, instellingen en overheidsorganen die bij NARIM zijn aangesloten.
Doel van de vereniging is het vergroten van kennis over risicobeheer en risicofinanciering in relatie tot het bedrijfsleven en de op deze gebieden gevolgde praktijk. Daarnaast behartigt NARIM de collectieve belangen van de door de leden vertegenwoordigde ondernemingen. Hiervoor verricht de vereniging diverse activiteiten.
www.narim.com
Opleidingen
Toezichthouders, overheden en aandeelhouders vragen steeds vaker en meer inzicht in de mogelijke gevolgen van risico’s bij financiële instellingen. Deze organisaties besteden in toenemende mate aandacht aan het organiseren van een risicomanagement proces.
In het Nederlands hoger onderwijs zijn er echter nauwelijks programma's te vinden die zich specifiek op het onderwerp risicomanagement richten. Naast de geringe aandacht die dit onderwerp in het verleden heeft gekregen lijkt de oorzaak hiervan te liggen in het feit dat het hier bij uitstek om een interdisciplinair vakgebied gaat, met raakvlakken aan economie, ethiek, bedrijfskunde, accountancy, IT, control, actuariaat en statistiek.
Vanwege dit interdisciplinaire karakter zijn de weinige risicomanagementopleidingen die er vandaag de dag zijn op postgraduate niveau en vooral gericht op personen die al in het vakgebied werkzaam zijn. Om toegelaten te worden tot de genoemde opleidingen dient men over het algemeen in het bezit te zijn van een relevant diploma op Masterniveau behaald aan een Nederlandse of buitenlandse universiteit. Doorgaans worden economische, bedrijfskundige, juridische of actuariële achtergrond afstudeerrichtingen als relevant beschouwd. Daarnaast dient men meestal enkele jaren praktijkervaring op het gebied van risicomanagement te hebben.
De volgende instellingen bieden risicomanagement-opleidingen aan:
- Aan de Amsterdam Business School van de Universiteit van Amsterdam kan men de opleiding Enterprise Risk Management volgen.
- Het Nederlands Instituut voor het Bank-, Verzekerings-, en Effectenbedrijf biedt de leergang Risicomanagement aan.
- Aan de Haagse Hogeschool kan men de Master Risicomanagement volgen.
- De Universiteit Twente biedt de postacademische Master Risicomanagement aan.
- De Risicomanagementacademie is gespecialiseerd in risicomanagementtrainingen. Deelnemers kunnen hun eigen opleiding samenstellen uit een groot aanbod aan risicomanagementtrainingen, afhankelijk van de eigen opleidingswensen en voorkennis.
Loopbaanperspectieven
Het vakgebied van Risk Management ontwikkelt zich vanuit verschillende traditionele disciplines zoals accountancy, control en actuariaat. Voor de een betekent een keuze voor het vakgebied een specialisatie voor de ander juist een verbreding van het aandachtsgebied, afhankelijk van de individuele achtergrond.
Omdat het aandachtsgebied van riskmanagement heel breed is, zijn er diverse specialismen ontstaan zoals:
- Operational Risk Management
- Market Risk Management
- Credit Risk Management
- Insurance Risk Management
- Compliance
- Risk Control
Tegelijkertijd komt het Enterprise Risk Management (ERM) op. Een geïntegreerde aanpak van de verschillende specialismen. Een goede implementatie van ERM vormt vaak het ultieme doel van een organisatie.
Een risicomanager staat midden in de organisatie in contact met alle disciplines en geledingen. Naast een goede inhoudelijke basis wordt zijn of haar groei vooral bepaald door competenties als communicatieve en adviesvaardigheden, daadkracht en organisatiesensitiviteit.
De risicomanager met een goede inhoudelijke basis heeft goede arbeidsmarktperspectieven en kan diverse uiteenlopende keuzes maken om zijn of haar loopbaan vorm te geven.
Via een start als controller, accountant of actuaris kan men bijvoorbeeld doorgroeien naar de positie van Chief Risk Officer, een van de hoogste posities binnen een organisatie.
Evenementen
Op de volgende sites wordt verwezen naar evenementen en bijeenkomsten op het gebied van Risicomanagement / Risk management: