Stop de modelwaanzin
De afgelopen decennia is de Nederlandse wet- en regelgeving steeds zwaarder gaan leunen op wiskundige modellen. Waar modellen ooit bedoeld waren als hulpmiddel om ingewikkelde vraagstukken inzichtelijk te maken, zijn ze inmiddels verheven tot fundament van beleid en wetgeving. Daarmee wordt een grens overschreden. We verwachten van modellen iets waar ze niet voor bedoeld of geschikt zijn: absolute zekerheid in een onzekere wereld.
Pensioenen op de automatische piloot
Een van de scherpste voorbeelden daarvan vinden we bij de pensioenen. Op dit moment wordt bijna tweeduizend miljard euro aan collectief pensioengeld verdeeld over individuele potjes, volledig gebaseerd op wettelijke rekenregels en ingewikkelde modellen. Het wrange is dat de mensen die deze modellen ontwerpen, actuarissen en rekenaars, al jaren waarschuwen dat ze niet geschikt zijn voor zo’n taak. Ze kunnen onmogelijk voorspellen hoe rendementen, levensverwachting en inflatie zich ontwikkelen. Toch worden hun uitkomsten behandeld als harde waarheid, met financiële gevolgen voor miljoenen Nederlanders. Wat ooit bedoeld was als hulpmiddel om inzicht te geven, is uitgegroeid tot een beslissingsmachine die verdeelt en bepaalt, zonder dat iemand de werking nog echt begrijpt.
[....]
